USTAWA O UBEZPIECZENIACH OBOWIĄZKOWYCH, UBEZPIECZENIOWYM FUNDUSZU GWARANCYJNYM I POLSKIM BIURZE UBEZPIECZYCIELI KOMUNIKACYJNYCH


Dz.U. 2003 Nr 124 poz. 1152
Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 392, z 2014 r. poz. 827.
USTAWA
z dnia 22 maja 2003 r.
o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych1)
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspól-not Europejskich: odszkodowania
1) dyrektywy 92/49/EWG z dnia 18 lipca 1992 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie oraz zmieniająca dyrektywy 73/239/EWG i 88/357/EWG (trzecia dyrek-tywa w sprawie ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie) (Dz. Urz. WE L 228 z 11.08.1992);
2) dyrektywy 2000/26/WE z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw człon-kowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zmieniającej dyrektywy 73/239/EWG i 88/357/EWG (czwarta dyrektywa w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych) (Dz. Urz. WE L 181 z 20.07.2000).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie – z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej – dotyczą ogłosze-nia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – odszkodowania wydanie specjalne.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa:
1) zasady zawierania i wykonywania umów obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, obo-wiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego i obowiązkowego ubezpieczenia budyn-ków odszkodowania wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych;
2) sposób kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umów ubezpieczeń, o któ-rych mowa w pkt 1, oraz konsekwencje niespełnienia tego obowiązku;
3) podstawowe zasady, jakim powinny odpowiadać inne, niż określone w pkt 1, umowy ubezpieczeń obowiązkowych;
4) zadania i zasady działania Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. ©Kancelaria Sejmu s. 2/70 2014-08-07
Art. 2.
1. Określenia użyte w ustawie oznaczają:
1) biuro narodowe – organizację odszkodowania zakładów ubezpieczeń na terytorium danego państwa, które prowadzą działalność ubezpieczeniową w zakresie ubezpie-czenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych;
2) budynek wchodzący w skład gospodarstwa rolnego – obiekt budowlany o powierzchni powyżej 20 m2 określony w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.2)), będący w posiadaniu rolnika;
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 32, poz. 159, Nr 45, poz. 235, Nr 94, poz. 551, Nr 135, poz. 789, Nr 142, poz. 829, Nr 185, poz. 1092 i Nr 232, poz. 1377 oraz z 2012 r. poz. 472, 951 i 1256.
3) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 536 i Nr 210, poz. 2036, z 2004 r. Nr 172, poz. 1805, z 2010 r. Nr 122, poz. 825 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654.
4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 1166 i 1385 oraz z 2013 r. poz. 70.
3) centralna ewidencja pojazdów – centralną ewidencję pojazdów określoną w art. 80a–80e ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 i 1448);
4) gospodarstwo rolne – obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz sklasyfikowanych jako użytki rolne gruntów pod odszkodowania zabudowaniami, przekra-czający łącznie powierzchnię 1,0 ha, jeżeli podlega on w całości lub części opodatkowaniu podatkiem rolnym, a także obszar takich użytków i gruntów, niezależnie od jego powierzchni, jeżeli jest prowadzona na nim produkcja rolna, stanowiąca dział specjalny w rozumieniu przepisów o podatku do-chodowym od osób fizycznych;
5) komisja do rozpatrywania roszczeń – komisję do rozpatrywania roszczeń z tytułu szkód wyrządzonych przez wojska obce, powołaną przez Ministra Obrony Narodowej na podstawie ustawy z dnia 23 września 1999 r. o zasa-dach pobytu wojsk obcych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz za-sadach ich przemieszczania się przez to terytorium (Dz. U. Nr 93, poz. 1063, z późn. zm.3));
6) organ nadzoru – Komisję Nadzoru Finansowego, o której mowa w ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1149, z późn. zm.4));
7) organ odszkodowawczy – organ odpowiedzialny za zaspokajanie roszczeń poszkodowanych z tytułu umów ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1, wynikających ze zdarzeń, które zaistniały na teryto-rium odszkodowania państwa członkowskiego Unii Europejskiej innego niż miejsce za-mieszkania poszkodowanego oraz na terytorium państw trzecich, i powsta-łych w związku z ruchem pojazdów mechanicznych ubezpieczonych i zare-jestrowanych w państwie członkowskim Unii Europejskiej;
8) ośrodek informacji – ośrodek gromadzący informacje o umowach obowiąz-kowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz informacje o reprezentantach do spraw odszkodowania roszczeń usta-nowionych przez zakłady ubezpieczeń; ©Kancelaria Sejmu s. 3/70 2014-08-07
9) państwo trzecie – państwo niebędące państwem członkowskim Unii Euro-pejskiej, którego biuro narodowe jest Członkiem Systemu Zielonej Karty;
10) pojazd mechaniczny:
a) pojazd samochodowy, ciągnik rolniczy, motorower i przyczepę okre-ślone w przepisach ustawy – Prawo o ruchu odszkodowania drogowym,
b) pojazd wolnobieżny w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, z wyłączeniem pojazdów wolnobieżnych będących w po-siadaniu rolników posiadających gospodarstwo rolne i użytkowanych w związku z posiadaniem tego gospodarstwa;
11) pojazd historyczny – pojazd mechaniczny, o którym mowa w pkt 10, będą-cy:
a) pojazdem zabytkowym w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo o ru-chu drogowym,
b) pojazdem mającym co najmniej 40 lat,
c) pojazdem mającym co najmniej 25 lat i który został uznany przez rze-czoznawcę
samochodowego za pojazd unikatowy lub mający szczegól-ne znaczenie dla udokumentowania historii motoryzacji;
11a) reprezentant do spraw roszczeń – odszkodowania reprezentant do spraw roszczeń w rozu-mieniu przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpiecze-niowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66, z późn. zm.5)), ustanowiony w Rze-czypospolitej Polskiej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
5) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 81, poz. 530, Nr 126, poz. 853 i Nr 127, poz. 858, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, Nr 80, poz. 432, Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654, Nr 133, poz. 767, Nr 205, poz. 1210 i Nr 232, poz. 1378, z 2012 r. poz. 596, 1385 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 53.
12) rolnik – osobę fizyczną, w której posiadaniu lub współposiadaniu jest go-spodarstwo rolne;
13) trzęsienie ziemi – naturalny, krótki i gwałtowny wstrząs (lub ich serię) grun-tu, powstały pod powierzchnią ziemi i rozchodzący się w postaci fal sej-smicznych od ośrodka (epicentrum), znajdującego się na powierzchni, gdzie odszkodowania drgania są najsilniejsze; przy określaniu siły trzęsienia ziemi używa się skali magnitud (skala Richtera);
14) ubezpieczenie graniczne – ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posia-daczy pojazdów mechanicznych, którego umowa jest zawierana w przypad-ku braku ważnej Zielonej Karty przez posiadacza pojazdu mechanicznego zarejestrowanego za granicą, z wyłączeniem posiadaczy pojazdów mecha-nicznych zarejestrowanych w państwach, których biura narodowe są sygna-tariuszami Porozumienia Wielostronnego;
14a) wprowadzenie pojazdu do ruchu – wprowadzenie pojazdu na drogę rozu-mianą zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym;
15) Porozumienie Wielostronne – odszkodowania umowa zawarta między biurami narodowymi z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw Europejskiego Porozu-mienia o Wolnym Handlu (EFTA) oraz państw stowarzyszonych, określają-ca wzajemne stosunki między biurami narodowymi; ©Kancelaria Sejmu s. 4/70 2014-08-07
16) sygnatariusz Porozumienia Wielostronnego – biuro narodowe, które zawarło umowę dotyczącą zaspokajania roszczeń wynikających z międzynarodowe-go ruchu pojazdów mechanicznych, zgodnie z postanowieniami Porozumie-nia Wielostronnego;
17) Zielona Karta – odszkodowania międzynarodowy certyfikat ubezpieczenia odpowiedzialno-ści cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, wystawiony w imieniu biura narodowego.
2. Ilekroć w ustawie jest mowa o państwach członkowskich Unii Europejskiej nale-ży przez to rozumieć także państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodar-czym.
Art. 3.
1. Ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej podmiotu lub ubezpieczenie mienia, jeżeli ustawa lub ratyfikowana przez Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa nakłada obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia.
2. (uchylony).
Art. 4.
Ubezpieczeniami obowiązkowymi są:
1) ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mecha-nicznych za szkody powstałe w związku z ruchem odszkodowania tych pojazdów, zwane dalej „ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych”;
2) ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu posiadania go-spodarstwa rolnego, zwane dalej „ubezpieczeniem OC rolników”;
3) ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych, zwane dalej „ubezpieczeniem budynków rolniczych”;
4) ubezpieczenia wynikające z przepisów odrębnych ustaw lub umów między-narodowych ratyfikowanych przez odszkodowania Rzeczpospolitą Polską, nakładających na określone podmioty obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia.
Art. 5.
1. Ubezpieczający zawiera umowę ubezpieczenia obowiązkowego z wybranym za-kładem ubezpieczeń, wykonującym działalność ubezpieczeniową w zakresie te-go ubezpieczenia.
2. Zakład ubezpieczeń posiadający zezwolenie na wykonywanie działalności ubez-pieczeniowej w grupach obejmujących ubezpieczenia obowiązkowe nie może odmówić zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, jeżeli w ramach prowadzonej działalności ubezpieczeniowej zawiera takie umowy odszkodowania ubezpiecze-nia.©Kancelaria Sejmu s. 5/70 2014-08-07
3. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporzą-dzenia, rodzaj i zakres dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpie-czenia obowiązkowego, uwzględniając w szczególności rodzaj ubezpieczenia obowiązkowego.
Art. 5a.
Jeżeli zakład ubezpieczeń, o którym mowa w art. 5 ust. 2, otrzymał ofertę zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, brak odpowiedzi w terminie 14 dni poczytu-je się za jej przyjęcie.
Art. 6.
Umowę ubezpieczenia odszkodowania obowiązkowego zawartą z naruszeniem przepisów ustawy oraz odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych wprowadzających obowiązek ubezpieczenia uważa się za zawartą zgodnie z tymi przepisami, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 1.
Art. 7.
Umowa ubezpieczenia obowiązkowego określa sumę gwarancyjną lub sumę ubez-pieczenia stanowiącą górną granicę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.
Art. 8.
1. Taryfy oraz wysokość składek ubezpieczeniowych za ubezpieczenia obowiąz-kowe ustala zakład ubezpieczeń.
2. W każdym przypadku ustalenia taryfy składek za ubezpieczenia obowiązkowe, o których mowa w art. 4 pkt 1–3, lub ich zmiany, zakład ubezpieczeń przedstawia organowi nadzoru informacje o tych taryfach oraz o podstawach ich ustalenia, w terminie 14 dni od dnia, w którym najwcześniej możliwe było zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego ze składką obliczoną na ich podstawie.
3. Informacja, o której mowa odszkodowania w ust. 2, powinna zawierać w szczególności analizę szkodowości oraz kosztów obsługi ubezpieczenia uzasadniającą wprowadzenie każdorazowej zmiany w taryfie.
4. W przypadku czasowego wycofania pojazdu z ruchu w rozumieniu art. 78a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, skutkującego zmniejszeniem prawdopodo-bieństwa wypadku w okresie ubezpieczenia, zakład ubezpieczeń, na wniosek po-siadacza pojazdu mechanicznego, jest obowiązany do proporcjonalnego obniże-nia składki ubezpieczeniowej na okres czasowego wycofania pojazdu z ruchu.
5. Składka ubezpieczeniowa, w przypadku określonym w ust. 4, po uwzględnieniu przysługujących posiadaczowi pojazdu mechanicznego zniżek składki, ulega obniżeniu nie mniej niż o 95%.
6. Posiadacz pojazdu odszkodowania mechanicznego jest obowiązany do niezwłocznego powiado-mienia zakładu ubezpieczeń o ustaniu czasowego wycofania pojazdu z ruchu, o którym mowa w ust. 4.©Kancelaria Sejmu s. 6/70 2014-08-07
7. W przypadku niedopełnienia przez posiadacza pojazdu mechanicznego obowiąz-ku, o którym mowa w ust. 6, zakład ubezpieczeń może odpowiednio podwyż-szyć składkę ubezpieczeniową, począwszy od dnia, w którym ustało czasowe wycofanie pojazdu z ruchu, o którym mowa w ust. 4.
Art. 8a.
1. Jeżeli ubezpieczający nie podał zakładowi ubezpieczeń znanych sobie okoliczno-ści, o które zakład ubezpieczeń zapytywał przed zawarciem umowy ubezpiecze-nia obowiązkowego i które pociągają za sobą istotną zmianę prawdopodobień-stwa wypadku ubezpieczeniowego, zakład ubezpieczeń ma prawo żądać odpo-wiedniej zmiany wysokości składki ubezpieczeniowej z uwzględnieniem zwięk-szenia prawdopodobieństwa wypadku ubezpieczeniowego wskutek okoliczności niepodanych do jego odszkodowania wiadomości.
2. W razie zawarcia przez zakład ubezpieczeń umowy ubezpieczenia obowiązko-wego mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne.
Art. 9.
1. Umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje odpowiedzialność cywilną podmiotu objętego obowiązkiem ubezpieczenia za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym oraz wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie sprzeciwia odszkodowania się to ustawie lub właściwości (naturze) danego rodzaju stosunków.
2. Umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2, obejmuje równieszkody wyrządzone umyślnie lub w wyniku rażącego niedbalstwa ubezpieczającego lub osób, za które ponosi on od-powiedzialność.
Art. 9a.
Umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje szko-dy, o jakich mowa w art. 9, będące następstwem zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia.
Art. 10.
1. Obowiązek ubezpieczenia uważa się za spełniony, jeżeli została zawarta umowa ubezpieczenia, na podstawie której osoba obciążona tym obowiązkiem korzysta z ochrony ubezpieczeniowej, a czas trwania i zakres tej ochrony odpowiadają przepisom ustawy lub odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych wprowa-dzających obowiązek ubezpieczenia.
1a. Umowa ubezpieczenia obowiązkowego nie może obejmować ubezpieczeniem okresu poprzedzającego zawarcie tej umowy.
2. Ustalenia spełnienia lub odszkodowania nieistnienia obowiązku ubezpieczenia można dochodzić przed sądem powszechnym.©Kancelaria Sejmu s. 7/70 2014-08-07
Art. 11.
1. Obowiązkowymi ubezpieczeniami, o których mowa w art. 4 pkt 4, jest objęta odpowiedzialność cywilna podmiotów objętych ubezpieczeniem za szkody wy-rządzone przy wykonywaniu czynności, odszkodowania wykonywaniu zawodu albo prowadze-niu działalności lub będące następstwem wad produktu, określona w ustawie wprowadzającej dany obowiązek lub umowie międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.
2. Umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 4 pkt 4, obejmuje również szkody wyrządzone w wyniku rażącego niedbalstwa ubezpieczonego lub osób, za które ponosi on odpowiedzialność.
3. Zakładowi ubezpieczeń oraz Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, w przypadkach określonych w art. 98 ust. 2 pkt 1, przysługuje prawo dochodze-nia od ubezpieczonego lub osób, za które ponosi on odpowiedzialność, zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 4, odszkodowania za szkody określone w ust. 2, a także w przypadku, jeżeli szkoda została wyrządzona przez ubezpieczonego lub osoby, za które ponosi on odpowiedzialność, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków za-stępczych w rozumieniu przepisów odszkodowania o przeciwdziałaniu narkomanii.
Art. 12.
1. Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń trwa przez okres wskazany w umowie i kończy się z upływem ostatniego dnia tego okresu, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie.
2. W przypadku opłacania składki ubezpieczeniowej w ratach, niezapłacenie przez ubezpieczonego lub ubezpieczającego raty składki w terminie oznaczonym przez zakład ubezpieczeń nie powoduje ustania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.
Art. 13.
1. Zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie lub świadczenie z tytułu ubezpie-czenia obowiązkowego na podstawie uznania roszczenia uprawnionego z umo-wy ubezpieczenia w wyniku ustaleń, zawartej z nim ugody, prawomocnego orzeczenia sądu lub w sposób określony w przepisach ustawy z dnia odszkodowania 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159 i 742).
2. W obowiązkowych ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubez-pieczeniem, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie.
3. W obowiązkowych ubezpieczeniach mienia odszkodowanie wypłaca się w kwo-cie odpowiadającej wysokości szkody, nie większej jednak od sumy ubezpie-czenia ustalonej w umowie.
Art. 14.©Kancelaria Sejmu s. 8/70 2014-08-07
1. Zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub odszkodowania uprawnionego zawiadomienia o szkodzie.
2. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okolicz-ności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wy-jaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni odszkodowania od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowie-dzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczą-cego się postępowania karnego lub cywilnego. W terminie, o którym mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania.
3. Jeżeli odszkodowanie nie przysługuje lub przysługuje w innej wysokości niż określona w zgłoszonym roszczeniu, zakład ubezpieczeń informuje o tym na pi-śmie osobę występującą z roszczeniem w terminie, o którym odszkodowania mowa w ust. 1 albo 2, wskazując na okoliczności oraz podstawę prawną uzasadniającą całkowitą lub częściową odmowę wypłaty odszkodowania, jak również na przyczyny, dla któ-rych odmówił wiarygodności okolicznościom dowodowym podniesionym przez osobę zgłaszającą roszczenie. Pismo zakładu ubezpieczeń powinno zawierać po-uczenie o możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.
3a. W przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w termi-nie, o którym mowa w ust. 1 albo 2, lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 3, organ nadzoru stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nad-zorcze określone w art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpiecze-niowej.
4. Jeżeli w terminie, o którym mowa odszkodowania w ust. 1 albo 2, zakład ubezpieczeń nie ustali ważności umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2, osoby odpowiedzialnej za szkodę, właściwy do wypłaty odszkodowania jest Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, na zasadach określonych w rozdziale 7. Zakład ubezpieczeń przesyła niezwłocznie zgromadzoną dokumentację do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, powiadamiając o tym osobę zgłaszającą roszczenie. Przepis art. 109 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
4a. W przypadku ustalenia przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny odpowie-dzialności zakładu ubezpieczeń, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny do-chodzi od tego zakładu ubezpieczeń zwrotu wypłaconego odszkodowania i po-niesionych kosztów.©Kancelaria Sejmu s. 9/70 2014-08-07
5. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny ma obowiązek udostępniać poszkodo-wanemu lub uprawnionemu informacje odszkodowania i dokumenty gromadzone w celu ustale-nia odpowiedzialności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego lub wyso-kości świadczenia. Osoby te mogą żądać pisemnego potwierdzenia przez Ubez-pieczeniowy Fundusz Gwarancyjny udostępnionych informacji, a także sporzą-dzenia na swój koszt kserokopii dokumentów i potwierdzenia ich zgodności z oryginałem przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Informacje i doku-menty Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny ma obowiązek udostępniać po-szkodowanym i uprawnionym, na ich żądanie, w postaci elektronicznej. Sposób udostępniania informacji i dokumentów, odszkodowania zapewniania możliwości pisemnego potwierdzania udostępnianych informacji, a także zapewniania możliwości spo-rządzania kserokopii dokumentów i potwierdzania ich zgodności z oryginałem nie może wiązać się z wykraczającymi ponad uzasadnioną potrzebę utrudnie-niami dla tych osób, zaś koszty sporządzenia kserokopii oraz udostępniania in-formacji i dokumentów w postaci elektronicznej ponoszone przez te osoby nie mogą odbiegać od przyjętych w obrocie zwykłych kosztów wykonywania tego rodzaju usług.
6. Przepisy ust. 5 stosuje się odpowiednio do Polskiego Biura Ubezpieczycieli Ko-munikacyjnych w zakresie szkód, o których mowa w art. 123 ustawy.
Art. 15.
1. W granicach sumy gwarancyjnej ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzial-ności cywilnej lub w granicach sumy ubezpieczenia obowiązkowego ubezpie-czenia mienia zakład ubezpieczeń jest obowiązany zwrócić odszkodowania ubezpieczającemu, uzasadnione okolicznościami zdarzenia, koszty poniesione w celu zapobieżenia zwiększeniu szkody.
2. W granicach sumy gwarancyjnej ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzial-ności cywilnej zakład ubezpieczeń jest obowiązany zwrócić ubezpieczającemu niezbędne koszty obrony w postępowaniu karnym i koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu cywilnym, podjętych na polecenie lub za zgodą zakładu ubez-pieczeń.
Art. 16.
1. W razie zaistnienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem obowiązkowym, o któ-rym mowa w art. 4 pkt 1–3, osoba uczestnicząca w nim, z uwzględnieniem ust. 2, jest obowiązana do: 1) przedsięwzięcia wszystkich środków w celu zapewnienia bezpieczeństwa w miejscu zdarzenia, starania się o złagodzenie odszkodowania skutków zdarzenia oraz za-pewnienia pomocy lekarskiej poszkodowanym, jak również w miarę możli-wości zabezpieczenia mienia osób poszkodowanych;
2) zapobieżenia, w miarę możliwości, zwiększeniu się szkody;
3) niezwłocznego powiadomienia Policji o zdarzeniu, o ile doszło do wypadku z ofiarami w ludziach lub do wypadku powstałego w okolicznościach nasu-wających przypuszczenie, że zostało popełnione przestępstwo.©Kancelaria Sejmu s. 10/70 2014-08-07
2. W przypadku zaistnienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem obowiązkowym, o którym mowa w art. 4 pkt 1–3, uczestnicząca w nim osoba objęta tym ubezpie-czeniem jest ponadto obowiązana do:
1) udzielenia pozostałym odszkodowania uczestnikom zdarzenia niezbędnych informacji ko-niecznych do identyfikacji zakładu ubezpieczeń, łącznie z podaniem danych dotyczących zawartej umowy ubezpieczenia;
2) niezwłocznego powiadomienia o zdarzeniu zakładu ubezpieczeń, udzielając mu niezbędnych wyjaśnień i przekazując posiadane informacje.
3. Osoba, której odpowiedzialność jest objęta ubezpieczeniem obowiązkowym, a także osoba występująca z roszczeniem, powinny przedstawić zakładowi ubez-pieczeń, Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu lub Polskiemu Biuru Ubezpieczycieli Komunikacyjnych posiadane dowody dotyczące zdarzenia i szkody oraz ułatwić im ustalenie okoliczności zdarzenia i rozmiaru szkód, jak również udzielić pomocy w dochodzeniu przez zakład ubezpieczeń, Ubezpie-czeniowy Fundusz Gwarancyjny lub odszkodowania Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunika-cyjnych roszczeń przeciwko sprawcy szkody.
Art. 17.
Jeżeli osoba objęta ubezpieczeniem obowiązkowym odpowiedzialności cywilnej lub osoba występująca z roszczeniem, z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa, nie dopełniły obowiązków wymienionych w art. 16, a miało to wpływ na ustalenie ist-nienia lub zakresu ich odpowiedzialności cywilnej bądź też na zwiększenie rozmia-rów szkody, zakład ubezpieczeń może dochodzić od tych osób zwrotu części wypła-conego uprawnionemu odszkodowania lub ograniczyć wypłacane tym osobom od-szkodowanie. Ciężar udowodnienia faktów, uzasadniających zwrot zakładowi ubez-pieczeń części odszkodowania lub ograniczenia odszkodowania, spoczywa na zakła-dzie ubezpieczeń.
Art. 18.
1. (uchylony).
2. Jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego, rolnik lub posiadacz budynku zmienił adres bądź siedzibę i nie zawiadomił o odszkodowania tym zakładu ubezpieczeń, zawiadomienia lub oświadczenia, skierowane przez zakład ubezpieczeń listem poleconym, na ostatni adres bądź siedzibę posiadacza pojazdu mechanicznego, rolnika lub po-siadacza budynku, wywierają skutki prawne od chwili, w której doszłyby do niego, gdyby nie zmienił adresu bądź siedziby.
3. W przypadku nadania oświadczenia o wypowiedzeniu lub odstąpieniu od umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1–3, przesyłką li-stową, za chwilę jego złożenia uważa się datę nadania oświadczenia w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529).
Art. 19.
1. Poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obo-wiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośred-©Kancelaria Sejmu s. 11/70 2014-08-07 nio od zakładu ubezpieczeń. O zgłoszonym roszczeniu zakład ubezpieczeń po-wiadamia niezwłocznie ubezpieczonego.
2. Poszkodowany może dochodzić roszczeń bezpośrednio od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 1, 1a i 2.
3. Poszkodowany może dochodzić roszczeń bezpośrednio od Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w przypadkach, o których mowa w art. 123.
Art. 20.
1. Powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd odszkodowania właściwy dla miejsca zamiesz-kania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.
2. W postępowaniu sądowym o naprawienie szkody objętej ubezpieczeniem obo-wiązkowym odpowiedzialności cywilnej jest niezbędne przypozwanie zakładu ubezpieczeń. Zasadę tę stosuje się do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwaran-cyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
Art. 21.
1. Zaspokojenie lub uznanie przez osobę objętą ubezpieczeniem obowiązkowym odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2, roszczenia o na-prawienie wyrządzonej przez nią szkody, nie ma skutków prawnych względem zakładu ubezpieczeń lub Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, które nie wyraziły na to uprzednio zgody. 2. Uznanie roszczenia o odszkodowania naprawienie szkody wyrządzonej w przypadkach, o któ-rych mowa w art. 98 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a, nie ma skutków prawnych względem Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, który nie wyraził na to uprzed-nio zgody.
Art. 22.
1. Do umów ubezpieczenia obowiązkowego, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
2. W odniesieniu do umów ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 4, szczegółowy zakres ubezpieczenia, termin powstania obowiązku ubezpie-czenia oraz minimalną sumę gwarancyjną określają odrębne przepisy.
3. Zasady kontroli spełnienia odszkodowania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiąz-kowego, o którym mowa w art. 4 pkt 4, oraz konsekwencje jego niespełnienia określają odrębne ustawy lub umowy międzynarodowe wprowadzające obowią-zek ubezpieczenia.©Kancelaria Sejmu s. 12/70 2014-08-07
Rozdział 2
Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych
Art. 23.
1. Posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiąz-kowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody po-wstałe w związku z ruchem posiadanego przez odszkodowania niego pojazdu.
1a. Posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10 lit. a, zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem pojazdu, w odniesieniu do którego państwem członkowskim Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka jest państwo Unii Europejskiej, w którym pojazd ma być zarejestrowany, obo-wiązany jest posiadać ochronę ubezpieczeniową przez cały okres, w którym po-jazd jest zarejestrowany, z wyjątkiem zarejestrowanych pojazdów historycz-nych. W odniesieniu do pojazdów zarejestrowanych za granicą obowiązek ten trwa przez cały okres pozostawania tych pojazdów na terytorium Rzeczypospoli-tej Polskiej.
2. Przepisy dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych stosuje się także do posiadacza lub kierującego pojazdem me-chanicznym, przed jego rejestracją oraz do posiadacza lub kierującego pojazdem historycznym albo pojazdem wolnobieżnym, od chwili wprowadzenia tych po-jazdów do ruchu.
Art. 24.
1. Członkowie sił zbrojnych odszkodowania państw obcych oraz ich personel cywilny, będący po-siadaczami pojazdów mechanicznych sił zbrojnych tych państw i przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach umów międzynarodowych ra-tyfikowanych w trybie art. 89 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie są obowiązani do zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1.
2. Poszkodowany z tytułu szkód wyrządzonych przez podmioty, o których mowa w ust. 1, może dochodzić roszczeń bezpośrednio od komisji do rozpatrywania roszczeń.
Art. 25.
1. Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje zdarzenia powstałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje, na zasadzie wzajemności, również zdarzenia powstałe na terytoriach państw, których biura narodowe są sygnatariuszami Porozumienia Wielostronnego, odszkodowania z zastrzeżeniem ust. 3.
3. W przypadku zdarzeń, o których mowa w ust. 2, ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zapewnia zakres ochrony ubezpieczeniowej wymaga-ny przez prawo państwa, na terytorium którego doszło do zdarzenia, lub okre-ślony w ustawie, w zależności od tego, który z tych zakresów jest szerszy.©Kancelaria Sejmu s. 13/70 2014-08-07
Art. 26.
1. Umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zawiera się na okres 12 miesięcy, z zastrzeżeniem art. 27.
2. Okres 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, kończy się z upływem dnia poprze-dzającego początkowy dzień okresu odszkodowania ubezpieczenia.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartej w tym samym dniu, w którym rozpoczyna się okres ubezpieczenia. Art. 27.
1. Umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych na czas krótszy niż 12 miesięcy, zwaną dalej „umową ubezpieczenia krótkoterminowego”, moż-na zawrzeć, jeżeli pojazd mechaniczny jest:
1) zarejestrowany na stałe, w przypadkach określonych w ust. 2;
2) zarejestrowany czasowo;
3) zarejestrowany za granicą, jeżeli zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 7a lit. c ustawy o działalności ubezpieczeniowej państwem członkowskim umiejscowienia ry-zyka jest Rzeczpospolita Polska;
4) pojazdem wolnobieżnym określonym w art. 2 pkt 10 lit. b;
5) pojazdem historycznym.
2. Umowę ubezpieczenia krótkoterminowego na czas nie krótszy niż 30 dni, w od-niesieniu do pojazdów mechanicznych odszkodowania zarejestrowanych na stałe, może zawrzeć podmiot prowadzący działalność gospodarczą polegającą na pośredniczeniu w kupnie i sprzedaży pojazdów mechanicznych lub polegającą na kupnie i sprze-daży pojazdów mechanicznych, w zakresie pojazdów przeznaczonych do kupna lub sprzedaży.
3. Umowę ubezpieczenia krótkoterminowego, w odniesieniu do pojazdów mecha-nicznych zarejestrowanych czasowo, zawiera się na czas nie krótszy niż okres tej rejestracji, określony w decyzji starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania właściciela pojazdu mechanicznego, nie krótszy jednak niż 30 dni.
4. Umowę ubezpieczenia krótkoterminowego, w odniesieniu do pojazdów wolno-bieżnych określonych w art. 2 pkt 10 lit. b, można zawrzeć na czas nie krótszy niż 3 miesiące. 5. Umowę ubezpieczenia krótkoterminowego, w odniesieniu do pojazdów histo-rycznych, można zawrzeć na czas nie krótszy niż 30 dni.
6. Umowę ubezpieczenia granicznego zawiera się przed przekroczeniem przez po-jazd mechaniczny granicy w przypadku określonym w art. 29 ust. 1 pkt 3 oraz w przypadku rozwiązania się tej umowy lub wygaśnięcia okresu ważności Zielonej Karty podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na okres co naj-mniej 30 dni.
Art. 28.
1. Jeżeli posiadacz pojazdu odszkodowania mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ©Kancelaria Sejmu s. 14/70 2014-08-07 ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umo-wa na kolejne 12 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 2.
1a. W razie zawarcia umowy, o której mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń jest obo-wiązany potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia.
1b. Nie później niż 14 dni przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, zakład ubezpieczeń jest obowiązany do wysłania ubezpieczającemu informacji o ubez-pieczeniu na kolejny okres ubezpieczenia.
1c. Informacja, o której odszkodowania mowa w ust. 1b, zawiera w szczególności:
1) określenie wysokości składki ubezpieczeniowej w przypadku, gdy dojdzie do zawarcia następnej umowy ubezpieczenia w trybie ust. 1;
2) pouczenie, że wysokość składki, o której mowa w pkt 1, może ulec zmianie, jeżeli po wysłaniu informacji przez zakład ubezpieczeń wyjdą na jaw oko-liczności mające wpływ na wysokość składki, oraz wskazanie tych okolicz-ności;
3) pouczenie o prawie wypowiedzenia dotychczasowej umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zgodnie z ust. 1 oraz o formie, możliwym sposobie oraz terminie złożenia tego wypowiedzenia;
4) pouczenie o skutkach tego wypowiedzenia oraz o skutkach braku tego wy-powiedzenia. 1d. Informacja, o której mowa w ust. 1b, powinna być wysłana:
1) w postaci elektronicznej przy odszkodowania wykorzystaniu środka komunikacji elektro-nicznej, jeżeli przy zawarciu umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojaz-dów mechanicznych ubezpieczający wyraził zgodę na składanie mu oświadczeń w takiej postaci, lub
2) w formie pisemnej, w sposób umożliwiający niezwłoczne poinformowanie ubezpieczającego. 1e. Jeżeli okoliczności mające wpływ na ustalenie wysokości składki ubezpiecze-niowej wyszły na jaw po wysłaniu informacji, o której mowa w ust. 1b, zakład ubezpieczeń może odpowiednio zwiększyć składkę ubezpieczeniową z uwzględ-nieniem tych okoliczności. W takim przypadku zakład ubezpieczeń wezwie ubezpieczającego do zapłaty podwyższonej składki.
1f. Przepisów ust. 1a–1e nie stosuje się do umów zawieranych w trybie negocjacji z przedsiębiorcą.
2. Zawarcie następnej umowy odszkodowania nie następuje, pomimo braku powiadomienia, o któ-rym mowa w ust. 1, jeżeli:
1) nie została opłacona w całości określona w umowie składka za mijający okres 12 miesięcy lub w przypadku cofnięcia zakładowi ubezpieczeń ze-zwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie obo-wiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych albo
2) w przypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, ogłoszenia lub za-rządzenia likwidacji zakładu ubezpieczeń albo oddalenia wniosku o ogło-szenie upadłości lub umorzenia postępowania upadłościowego, w przypad-ku, o którym mowa w art. 98 ust. 2.©Kancelaria Sejmu s. 15/70 2014-08-07
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, odpowiedzialność zakładu ubezpie-czeń kończy się z upływem okresu 12 miesięcy, odszkodowania z uwzględnieniem art. 33.
Art. 28a.
1. Jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego w tym samym czasie jest ubezpieczony w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń, przy czym co najmniej jedna z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta w trybie art. 28 ust. 1, umowa zawarta w tym trybie może zostać przez niego wypowiedziana na piśmie.
2. W przypadku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zgodnie z ust. 1, zakład ubezpieczeń może żądać zapłaty składki ubezpieczeniowej za okres, przez który ponosił odpowiedzialność.
3. W sytuacji, gdy doszło do odszkodowania zawarcia kilku umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w odniesieniu do tego samego pojazdu mechaniczne-go, z tym samym okresem ubezpieczenia z jednym zakładem ubezpieczeń, wówczas temu zakładowi ubezpieczeń należy się składka ubezpieczeniowa z ty-tułu jednej umowy ubezpieczenia.
Art. 29.
1. Posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiada-czy pojazdów mechanicznych:
1) najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego, z wyjątkiem pojazdów historycznych, ale nie później niż z chwilą wprowadzenia pojazdu do ruchu;
2) przed wprowadzeniem do ruchu pojazdów, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. b, oraz pojazdów historycznych;
3) przed przekroczeniem granicy, odszkodowania w przypadku gdy posiadacz lub kierujący po-jazdem mechanicznym zarejestrowanym za granicą w państwie innym niż określone na podstawie art. 25 ust. 2 nie posiada ważnej Zielonej Karty lub ubezpieczenia granicznego;
4) przed wprowadzeniem do ruchu pojazdów, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. a, które nie zostały zarejestrowane;
5) przed wprowadzeniem do ruchu pojazdów, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. b, oraz pojazdów historycznych, które nie zostały dopuszczone do ruchu; 6) (uchylony);
7) najpóźniej w dniu ustania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w przy-padku określonym w art. 28 ust. 3;
8) najpóźniej w dniu rozwiązania się dotychczasowej umowy w przypadkach określonych w art. 27 ust. 6 oraz w art. 31 ust. 1 i 4;
9) najpóźniej w dniu rozwiązania dotychczasowej umowy w związku z jej wy-powiedzeniem w przypadku określonym w odszkodowania art. 28 ust. 1;©Kancelaria Sejmu s. 16/70 2014-08-07
[10) najpóźniej w dniu odstąpienia przez ubezpieczającego od umowy w trybie określonym w art. 16c ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2012 r. poz. 1225).]
<10) najpóźniej w dniu odstąpienia przez ubezpieczającego od umowy w trybie określonym w art. 40 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. poz. 827).>
2. Jeżeli umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest za-wierana przed rejestracją pojazdu, o którym mowa w art. 2 pkt 10 lit. a, posia-dacz pojazdu mechanicznego, na żądanie zakładu ubezpieczeń, odszkodowania jest obowiązany przedstawić zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego tego pojazdu albo świadectwo zgodności, świadectwo zgodności WE, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu.
3. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 2, pojazd mechaniczny, w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy, nie został zarejestrowany, każda ze stron może odstąpić od umowy, powiadamiając o tym na piśmie drugą stronę umowy.
Art. 30.
1. Z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicz-nych zakład ubezpieczeń uiszcza opłatę ewidencyjną w wysokości równowarto-ści w złotych 1,0 euro ustalanej przy zastosowaniu odszkodowania kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski według tabeli kursów nr 1 w roku zawarcia umo-wy.
2. Opłata, o której mowa w ust. 1, stanowi przychód Funduszu – Centralna Ewi-dencja Pojazdów i Kierowców, o którym mowa w art. 80d ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Art. 31.
1. W razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów me-chanicznych, na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesio-ne prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upły-wem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie. W przypadku wypowiedzenia umowy odszkodowania ubezpieczenia OC, ulega ona rozwiązaniu z dniem jej wypowiedzenia. Przepisów art. 28 nie stosuje się.
2. W razie niewypowiedzenia przez posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności pojazdu mechanicznego, umowy ubezpie-czenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, zakład ubezpieczeń może do-konać ponownej kalkulacji należnej składki z tytułu udzielanej ochrony ubezpie-czeniowej, poczynając od dnia przejścia lub przeniesienia prawa własności po-jazdu, z uwzględnieniem zniżek przysługujących posiadaczowi, na którego prze-szło lub zostało przeniesione prawo własności pojazdu mechanicznego oraz zwyżek go obciążających, w ramach obowiązującej taryfy składek. W przypad-ku gdy posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności Nowe brzmienie pkt 10 w ust. 1 w art. 29 wejdzie w życie z dn. 25.12.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 827).©Kancelaria Sejmu s. 17/70 2014-08-07 pojazdu mechanicznego, złoży wniosek o dokonanie ponownej kalkulacji należ-nej składki, zakład ubezpieczeń jest obowiązany do jej dokonania za okres od dnia przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu odszkodowania. Posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności pojazdu mechanicznego, jest obowiązany podać do wiadomości zakładu ubezpieczeń wszystkie znane sobie okoliczności, których ujawnienie jest niezbędne do dokonania ponownej kalku-lacji składki.
3. W razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego za-rejestrowanego, którego posiadacz wbrew obowiązkowi nie zawarł umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w dniu prze-jścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, ale nie później niż z chwilą odszkodowania wprowadzenia pojazdu mechanicznego do ruchu. Jeżeli nastąpiło przeniesienie posiadania pojazdu mechanicznego zarejestrowanego bez przejścia lub przeniesienia prawa własności tego pojazdu, a dotychczasowy posiadacz po-jazdu wbrew obowiązkowi nie zawarł umowy ubezpieczenia OC posiadaczy po-jazdów mechanicznych, kolejny posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w dniu wejścia w posiadanie tego pojazdu, ale nie później niż z chwilą wprowadzenia pojazdu mechanicznego do ruchu.
4. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicz-nych przez posiadacza pojazdu mechanicznego niebędącego właścicielem tego pojazdu, prawa i obowiązki tego posiadacza, wynikające odszkodowania z zawartej umowy ubezpieczenia, przechodzą na właściciela pojazdu mechanicznego z chwilą, gdy posiadacz utracił posiadanie tego pojazdu na rzecz właściciela. Umowa ubezpie-czenia ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że właściciel pojazdu mechanicznego wypowie ją na piśmie. W przypadku wypo-wiedzenia umowy ubezpieczenia OC, ulega ona rozwiązaniu z dniem jej wypo-wiedzenia. Przepisów art. 28 nie stosuje się.
5. W razie niewypowiedzenia przez właściciela pojazdu umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, stosuje się odpowiednio ust. 2.
6. W razie wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mecha-nicznych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 4, posiadacz pojazdu me-chanicznego wypowiadający umowę jest obowiązany do zawarcia nowej umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych najpóźniej odszkodowania w dniu roz-wiązania się umowy wypowiedzianej.
Art. 32.
1. Posiadacz pojazdu mechanicznego, który przeniósł prawo własności tego pojaz-du, jest obowiązany do przekazania posiadaczowi, na którego przeniesiono pra-wo własności pojazdu, potwierdzenia zawarcia umowy ubezpieczenia OC posia-daczy pojazdów mechanicznych oraz do powiadomienia na piśmie zakładu ubezpieczeń, w terminie 14 dni od dnia przeniesienia prawa własności pojazdu, o fakcie przeniesienia prawa własności tego pojazdu i o danych posiadacza, na którego przeniesiono prawo własności pojazdu.
2. Dane posiadacza, o których mowa w ust. 1, obejmują:©Kancelaria Sejmu s. 18/70 2014-08-07 1) imię, nazwisko, odszkodowania adres zamieszkania i numer PESEL, o ile został nadany lub
2) nazwę, siedzibę i numer REGON.
3. Skutki wyrządzenia szkody po dniu przeniesienia prawa własności pojazdu me-chanicznego nie obciążają posiadacza pojazdu, który dokonał przeniesienia tego prawa.
4. Posiadacz pojazdu mechanicznego, na którego przeniesiono prawo własności po-jazdu ponosi odpowiedzialność wobec zakładu ubezpieczeń za zapłatę składki należnej za okres od dnia, w którym nastąpiło przeniesienie na niego prawa wła-sności pojazdu. Posiadacz pojazdu mechanicznego, który przeniósł odszkodowania prawo wła-sności tego pojazdu, ponosi solidarną odpowiedzialność z posiadaczem pojazdu, na którego przeniesiono prawo własności pojazdu, za zapłatę składki należnej zakładowi ubezpieczeń za okres od dnia przeniesienia prawa własności do dnia powiadomienia przez niego zakładu ubezpieczeń o okolicznościach, o których mowa w ust. 1.
5. Przepisy ust. 1 i 4 stosuje odszkodowania się do posiadacza pojazdu mechanicznego, o którym mowa w art. 31 ust. 4.
Art. 33.
Umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ulega rozwiązaniu: 1) z upływem okresu, na który została zawarta;
2) z chwilą wyrejestrowania pojazdu mechanicznego;
3) z dniem odstąpienia od umowy w przypadku określonym w art. 29 ust. 3;
4) w przypadkach określonych w art. 31 ust. 1 i 4;
5) z chwilą udokumentowania odszkodowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu me-chanicznego w okolicznościach niepowodujących zmiany posiadacza, z uwzględnieniem art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym;
6) z upływem 3 miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, z uwzględnieniem art. 474 i art. 476 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 355);
7) z chwilą zarejestrowania pojazdu mechanicznego za granicą; [8) z dniem odstąpienia przez ubezpieczającego od umowy w trybie określonym w art. 16c ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw kon-sumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny;]
<8) z dniem odstąpienia przez ubezpieczającego od umowy w trybie okre-ślonym w art. 40 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumen-ta;>
9) z dniem wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 1 lub 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, albo odszkodowania równoważnego dokumentu wyda-nego w innym państwie; 10) z dniem wypowiedzenia umowy zgodnie z art. 28a ust. 1.
Nowe brzmienie pkt 8 w art. 32 wejdzie w życie z dn. 25.12.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 827).©Kancelaria Sejmu s. 19/70 2014-08-07
Art. 34.
1. Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszko-dowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku odszkodowania z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utra-ty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. 2. Za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego uważa się również szkodę powstałą podczas i w związku z:
1) wsiadaniem do pojazdu mechanicznego lub wysiadaniem z niego;
2) bezpośrednim załadowywaniem lub rozładowywaniem pojazdu mechanicz-nego;
3) zatrzymaniem lub postojem pojazdu mechanicznego.
Art. 35.
Ubezpieczeniem OC odszkodowania posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzial-ność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwa-nia odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.
Art. 36.
1. Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do usta-lonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Suma gwarancyjna nie może być niższa niż równowartość w złotych:
1) w przypadku szkód na osobie – 5 000 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem bez względu na liczbę poszkodowanych,
2) w przypadku szkód odszkodowania w mieniu – 1 000 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem bez względu na liczbę poszkodowanych – ustalana przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu wyrządzenia szkody.
2. Za szkody spowodowane w państwach, o których mowa w art. 25 ust. 2, zakład ubezpieczeń odpowiada do wysokości sumy gwarancyjnej określonej przepisami tego państwa, nie niższej jednak niż suma określona w ust. 1.
Art. 36a.
Odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje również koszt dodatkowego badania technicznego, o którym mowa w art. 81 ust. 11 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Art. 37.
1. Jeżeli szkoda zostaje wyrządzona ruchem zespołu pojazdów mechanicznych, ubezpieczeniem OC posiadacza pojazdu mechanicznego ciągnącego jest objęta szkoda spowodowana przyczepą, która:©Kancelaria Sejmu s. 20/70 2014-08-07
1) jest złączona z pojazdem silnikowym albo
2) odłączyła się od pojazdu silnikowego ciągnącego i jeszcze się toczyła.
2. Ubezpieczeniem OC odszkodowania posiadacza przyczepy są objęte szkody spowodowane przy-czepą, która: 1) nie jest złączona z pojazdem silnikowym ciągnącym albo
2) odłączyła się od pojazdu silnikowego ciągnącego i przestała się już toczyć.
3. Przepis ust. 1 stosuje się również w razie złączenia pojazdów mechanicznych w celu holowania.
4. W przypadku zespołu pojazdów mechanicznych lub pojazdów mechanicznych złączonych w celu holowania, ubezpieczeniem OC posiadacza pojazdu mecha-nicznego nie jest objęta odpowiedzialność za odszkodowania szkody wyrządzone w związku z ruchem:
1) pojazdu ciągnącego lub holującego – w przyczepie lub pojeździe holowa-nym oraz
2) przyczepy lub pojazdu holowanego – w pojeździe ciągnącym lub holującym.
Art. 38.
1. Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za szkody:
1) polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzone przez kierującego posiadaczowi pojazdu mechanicznego; dotyczy to rów-nież sytuacji, w której posiadacz pojazdu mechanicznego, którym szkoda została wyrządzona, jest posiadaczem lub współposiadaczem pojazdu me-chanicznego, w którym szkoda została wyrządzona;
2) wynikłe w przewożonych za opłatą ładunkach, przesyłkach lub bagażu, chy-ba że odpowiedzialność za powstałą szkodę ponosi posiadacz innego pojaz-du mechanicznego niż pojazd przewożący te przedmioty;
3) polegające na utracie gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, wszelkie-go rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych i podobnych;
4) polegające na odszkodowania zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska.
2. Wyłączenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie obejmuje szkody wyrządzonej w mieniu, jeżeli pojazdy mechaniczne uczestniczące w zdarzeniu są przedmiotem umowy leasingu zawartej przez po-siadaczy tych pojazdów z tym samym finansującym lub zostały przewłaszczone przez posiadaczy tych pojazdów na tego samego wierzyciela lub które są przed-miotem zastrzeżenia własności rzeczy sprzedanej na rzecz tego samego wierzy-ciela.
Art. 39.
1. Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń rozpoczyna się z chwilą zawarcia umo-wy i zapłacenia składki ubezpieczeniowej lub jej pierwszej raty, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2 i 3.
1a. W razie zawarcia umowy, o której mowa w art. 28 ust. 1, odpowiedzialność za-kładu ubezpieczeń powstaje z chwilą jej zawarcia.©Kancelaria Sejmu s. 21/70 2014-08-07
2. Jeżeli w umowie ubezpieczenia zakład ubezpieczeń wskazał późniejszy termin płatności składki lub jej pierwszej raty, odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń rozpoczyna się z chwilą zawarcia umowy. odszkodowania
3. Termin rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń inny niż określony w ust. 1 i 2 można określić w umowie ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wtedy, gdy umowę zawiera się:
1) na okres krótszy niż 12 miesięcy w przypadkach określonych w art. 27 ust. 1, przy czym rozpoczęcie okresu odpowiedzialności nie może nastąpić później niż z chwilą wprowadzenia pojazdu do ruchu;
2) przed zarejestrowaniem pojazdu mechanicznego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10 lit. a, oraz pojazdu historycznego, przy czym rozpoczęcie okre-su odpowiedzialności nie może nastąpić później niż z chwilą rejestracji po-jazdu lub przed wprowadzeniem pojazdu do ruchu; 3) na okres kolejnych 12 miesięcy przed rozpoczęciem tego okresu, przy czym rozpoczęcie okresu odpowiedzialności nie może nastąpić później niż z upływem okresu, na który została zawarta poprzednia umowa;
4) przed upływem okresu wypowiedzenia w przypadku, o którym mowa w art. 31 ust. 6, przy czym rozpoczęcie okresu odpowiedzialności nie może nastąpić później niż z chwilą rozwiązania umowy w związku odszkodowania z jej wypo-wiedzeniem.
Art. 40.
Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń, wynikająca z umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, ustaje z chwilą rozwiązania umowy w przy-padkach określonych w art. 33.
Art. 41.
1. Zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia przysługuje w przypad-ku: 1) wyrejestrowania pojazdu mechanicznego lub udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu mechanicznego w okolicznościach nie-powodujących zmiany posiadacza, z uwzględnieniem art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym;
2) odstąpienia od umowy w przypadku określonym w art. 29 ust. 3;
3) rozwiązania umowy w związku z jej wypowiedzeniem przez posiadacza po-jazdu mechanicznego, na którego przeniesiono prawo własności pojazdu w przypadku określonym w art. 31 ust. 1 – odszkodowania zwrot składki przysługuje posiada-czowi, który przeniósł prawo własności tego pojazdu;
4) rozwiązania się umowy w związku z jej wypowiedzeniem przez właściciela pojazdu w przypadku określonym w art. 31 ust. 4 – zwrot składki przysłu-guje posiadaczowi, który zawarł umowę ubezpieczenia;©Kancelaria Sejmu s. 22/70 2014-08-07
[5) odstąpienia przez ubezpieczającego od umowy w trybie określonym w art. 16c ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsu-mentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt odszkodowania nie-bezpieczny, z zastrzeżeniem że za okres udzielanej ochrony ubezpieczenio-wej ubezpieczający obowiązany jest zapłacić składkę ubezpieczeniową;]
<5) odstąpienia przez ubezpieczającego od umowy w trybie określonym w art. 40 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, z zastrze-żeniem że za okres udzielanej ochrony ubezpieczeniowej ubezpieczający obowiązany jest zapłacić składkę ubezpieczeniową;>
6) wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 1 lub 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym albo równoważnego dokumentu wydanego w in-nym państwie;
7) rozwiązania umowy w związku z jej wypowiedzeniem zgodnie z art. 28a ust. 1 – zwrot składki przysługuje z uwzględnieniem odszkodowania prawa zakładu ubez-pieczeń do żądania zapłaty składki za okres świadczonej ochrony.
2. (uchylony).
3. (uchylony).
4. Zwrot składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia w przypadku rozwiązania umowy ubezpieczenia następuje niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia wypowiedzenia umowy ubezpieczenia lub w przypadku odstą-pienia od umowy od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu lub od dnia po-wzięcia przez zakład ubezpieczeń wiadomości o rozwiązaniu umowy przed upływem okresu, na który została zawarta z innych przyczyn, niż wypowiedze-nie lub odstąpienie.
Art. 42. (uchylony).
Art. 42a.
Przepis art. 41 stosuje się odszkodowania odpowiednio do zwrotu składki, w wysokości proporcjo-nalnej, obniżonej na okres czasowego wycofania pojazdu z ruchu na wniosek posia-dacza pojazdu mechanicznego, o którym mowa w art. 8 ust. 4.
Art. 43.
Zakładowi ubezpieczeń oraz Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, w przypadkach określonych w art. 98 ust. 2 pkt 1, przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu odszkodowania wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący:
1) wyrządził szkodę umyślnie, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nie-trzeźwości albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropo-wych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii;
2) wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa;
3) nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicz-nym, z wyjątkiem przypadków, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego
Nowe brzmienie pkt 5 w ust. 1 w art. 41 wejdzie w życie z dn. 25.12.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 827).©Kancelaria Sejmu s. 23/70 2014-08-07 lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa; 4) zbiegł z miejsca zdarzenia.
Art. 43a. (uchylony).
Rozdział 3
Ubezpieczenie OC rolników
Art. 44.
Rolnik jest obowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia OC rolników z tytułu posiadania gospodarstwa odszkodowania rolnego.
Art. 45.
1. Umowę ubezpieczenia OC rolników zawiera się na okres 12 miesięcy.
2. Okres 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, kończy się z upływem dnia poprze-dzającego początkowy dzień okresu ubezpieczenia.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do umowy ubezpieczenia OC rolników zawartej w tym samym dniu, w którym rozpoczyna się okres ubezpieczenia.
Art. 46.
1. Jeżeli rolnik nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC rolników została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej odszkodowania wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 2.
1a. W razie zawarcia umowy, o której mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń jest obo-wiązany potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia. 1b. Nie później niż 14 dni przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC rolników została zawarta, zakład ubezpieczeń jest obowiąza-ny do wysłania ubezpieczającemu informacji o ubezpieczeniu na kolejny okres ubezpieczenia.
1c. Informacja, o której mowa w odszkodowania ust. 1b, zawiera w szczególności:
1) określenie wysokości składki ubezpieczeniowej w przypadku, gdy dojdzie do zawarcia następnej umowy ubezpieczenia w trybie ust. 1;
2) pouczenie, że wysokość składki, o której mowa w pkt 1, może ulec zmianie, jeżeli po wysłaniu informacji przez zakład ubezpieczeń wyjdą na jaw oko-liczności mające wpływ na wysokość składki, oraz wskazanie tych okolicz-ności;
3) pouczenie o prawie wypowiedzenia dotychczasowej umowy ubezpieczenia OC rolników zgodnie z ust. 1 oraz o odszkodowania formie, możliwym sposobie oraz ter-minie złożenia tego wypowiedzenia; 4) pouczenie o skutkach tego wypowiedzenia oraz o skutkach braku tego wy-powiedzenia.©Kancelaria Sejmu s. 24/70 2014-08-07



Ważne informacje

Wszystkie ważne informacje na temat uzyskania odszkodowania, procedur i zasad zgłaszania szkód,odkup odszkodowania przez naszą firmę za gotówkę, jaki jest czas uzyskania odszkodowania, jakie dokumenty są niezbędne do uzyskania odszkodowania.

Zadzwoń 787718802 udzielimy wszelkich informacji na temat przysługującego Ci odszkodowania i pomożemy Ci je uzyskać.

Więcej

Aktualności

Najnowsza uchwała Sądu Najwyższego to rewolucja dla setek tysięcy osób poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych. SN odmówił uznania ich za konsumentów.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie ma więc prawa nakładać milionowych kar na ubezpieczycieli zwlekających z wypłatą odszkodowań.

Więcej